"ಭಾರತವು ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ಸಿಂಧೂ ನದಿಯ ನೀರನ್ನು ತಡೆಯಬಹುದೇ? – ಒಪ್ಪಂದ, ವಿವಾದ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಅಪಾಯ" || Indus water treaty

ಭಾರತ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ಸಿಂಧೂ ನದಿಯ ನೀರನ್ನು ತಡೆಯಬಹುದೇ? 

ಸಿಂಧೂ ಜಲ ಒಪ್ಪಂದ (1960):

ಭಾರತ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ನಡುವೆ ಜಲವಿವಾದ ನಿವಾರಣೆಗೆ ವಿಶ್ವಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸಹಿ ಆಗಿರುವ ಈ ಒಪ್ಪಂದದಡಿ, ಪೂರ್ವ ನದಿಗಳು (ರವಿ, ಬೀಸ್, ಸಟ್ಲೆಜ್) ಭಾರತಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ನದಿಗಳು (ಸಿಂಧೂ, ಝೀಲಂ, ಚೆನಾಬ್) ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾಗಿದೆ.

ಭೌಗೋಳಿಕ ನಿಲುವು:

ಭಾರತವು ಮೇಲ್ಭಾಗದ (upstream) ದೇಶವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ನೀರಿನ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ನಿಯಂತ್ರಣವಿದೆ. ಆದರೆ ತಕ್ಷಣದ ನೀರಿನ ತಡೆ ಅಥವಾ ಹರಿವಿನ ದಿಕ್ಕು ಬದಲಾಯಿಸುವುದು ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಕಠಿಣವಾಗಿದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಸೂಕ್ತ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳ ಕೊರತೆ ಇದೆ.

ತಾಂತ್ರಿಕ ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಅಡ್ಡಿಗಳು:

ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಮುರಿದರೆ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕಾನೂನು ಸಮಸ್ಯೆಗಳು, ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಒತ್ತಡ, ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯತೆ ಸಂಬಂಧಿತ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಮೂಡಿಬರಬಹುದು. ಸಂಗ್ರಹಣೆ, ಕಾಲುವೆ, ಜಲ ವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಗಳ ಕೊರತೆಯ ಕಾರಣದಿಂದ ಭಾರತವು ಎಲ್ಲಾ ನೀರನ್ನು ತಡೆಯುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಸರ್ಜಿಕಲ್ ಸ್ಟ್ರೈಕ್ ನಂತರದ ನೀತಿ ಬದಲಾವಣೆ: 2019 ರ ಬಳಿಕ ಭಾರತವು ಜಲ ಸಂಚಯಕ್ಕೆ ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತಿದೆ.

ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಜಲ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ: ಕಾಲಾನುಗತವಾಗಿ ಪರಿಸರ ಹಾನಿಯು ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಎರಡೂ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಜಲ ರಾಜಕಾರಣದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತಿವೆ.

ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ಜಲವಿಜ್ಞಾನ ಮಾಹಿತಿಯ ಹಂಚಿಕೆ ಕಡಿಮೆ: ಇದರಿಂದ ಪ್ರವಾಹ ಮುನ್ಸೂಚನೆ ಮತ್ತು ತುರ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಯು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಕುಸಿಯಬಹುದು.

ಬೇಸಿಗೆಯ ಪರಿಣಾಮ:

ನೀರಿನ ಹರಿವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಯಾವುದೇ ಯೋಜನೆಯು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪತ್ತಿನ ಕೊರತೆಯೊಂದಿಗೆ ಕೃಷಿ, ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಅಭಾವ, ಮತ್ತು ಆತಂಕ ಸೃಷ್ಟಿಸಬಹುದು.

ನಿರ್ಣಯ:

ಭಾರತವು ಸಿಂಧೂ ನೀರನ್ನು ತಕ್ಷಣ ತಡೆದುಹಾಕುವುದಿಲ್ಲ – ಇದು ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಸವಾಲಿನ ಸಂಗತಿಯಲ್ಲದೆ, ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಮಾನವೀಯ ಇಮೇಜ್‌ನ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬಹುದು. ಆದರೆ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ನಿಯಂತ್ರಣ ಹಾಗೂ ಬಳಸುವ ನೀರಿನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಮಾತ್ರವಿದೆ.